Hai đồ án quy hoạch được lập trên cơ sở nghiên cứu tổng thể toàn tuyến sông Tô Lịch, bảo đảm đồng bộ giữa cải tạo cảnh quan, tổ chức không gian đô thị và giải quyết căn bản bài toán môi trường nước.
Quy hoạch đoạn 1: Tạo không gian công cộng và điểm nhấn cảnh quan
Đồ án Quy hoạch chi tiết hai bên bờ sông Tô Lịch, tỷ lệ 1/500 (đoạn 1) có phạm vi dài khoảng 6,2km, từ đường nhánh nút giao Hoàng Quốc Việt – Võ Chí Công đến cầu Mới Ngã Tư Sở, đi qua địa bàn nhiều phường nội đô.
Khu vực nghiên cứu có quy mô khoảng 324.006m², nằm trong phạm vi hai tuyến đường dọc sông, kết nối với các trục giao thông quan trọng như Võ Chí Công, Bưởi, Láng, Nguyễn Trãi, góp phần tạo nên trục không gian mở xuyên suốt khu vực phía Tây và Tây Nam nội đô.
Theo đồ án, việc xây dựng mới được kiểm soát chặt chẽ, ưu tiên không gian cây xanh, mặt nước và các công trình phục vụ cộng đồng; chỉ cho phép bố trí các công trình quy mô nhỏ, tối đa một tầng như kiốt dịch vụ, chòi nghỉ, nhà vệ sinh công cộng, công trình phụ trợ trong các ô đất cây xanh. Hình thức kiến trúc được yêu cầu hài hòa với cảnh quan, tránh khối tích lớn, bảo đảm tạo điểm nhấn nhẹ nhàng, thân thiện với người sử dụng.
Không gian cảnh quan được tổ chức theo từng đoạn, gắn với đặc trưng lịch sử và hiện trạng khu vực. Đoạn từ Hoàng Quốc Việt đến Cầu Giấy, khu vực đầu nguồn sông Tô Lịch, được định hướng hình thành các không gian công cộng lớn, quảng trường, tuyến đi bộ và xe đạp, kết hợp công trình trung tâm dịch vụ.
Đoạn từ Cầu Giấy đến đường Nguyễn Trãi được xác định là không gian văn hóa, gắn với các giá trị truyền thống và lễ hội khu vực, như lễ hội chùa Láng, tạo điểm nhấn sinh hoạt cộng đồng ven sông.
Về hạ tầng kỹ thuật, hệ thống đường hai bên sông tiếp tục được xác định trên cơ sở các tuyến đường hiện có, gắn với dự án cải tạo, chỉnh trang công viên hai bên sông Tô Lịch. Hệ thống cầu qua sông gồm cải tạo 10 cầu hiện trạng và xây dựng mới một cầu tại vị trí đối diện ngõ 235 Nguyễn Khang, tăng cường kết nối không gian hai bờ.
Quy hoạch đoạn 2: Mở rộng không gian sinh thái và phát triển kinh tế đêm
Đối với đoạn 2, đồ án Quy hoạch chi tiết hai bên bờ sông Tô Lịch, tỷ lệ 1/500 có phạm vi nghiên cứu khoảng 459.437m², chiều dài tuyến khoảng 7km, từ khu vực Ngã Tư Sở đến hết đoạn phân nhánh Linh Đàm và sông Nhuệ.
Quy hoạch xác định rõ nguyên tắc kế thừa hiện trạng, cải tạo, chỉnh trang các khu đất cây xanh, công viên, khu thể dục thể thao hiện có, đồng thời bổ sung các không gian công cộng mới, bảo đảm sự gắn kết hài hòa với khu dân cư xung quanh. Hình thức kiến trúc và tổ chức không gian được kiểm soát theo Quy chuẩn xây dựng và các chỉ tiêu đã khống chế trong đồ án.
Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết công viên tuyến hai bên sông Tô Lịch hướng tới kiến tạo không gian xanh cho Thủ đô
Các đoạn tuyến được thiết kế cảnh quan phù hợp với đặc trưng từng khu vực. Đoạn từ đường Nguyễn Trãi đến Vành đai 3 được định hướng phát triển các hoạt động thương mại, dịch vụ, ẩm thực ven sông, hướng tới hình thành không gian kinh tế ban đêm, tạo sức sống mới cho khu vực. Không gian ven sông được tổ chức lại hệ thống đường dạo, cây xanh, công viên, vườn hoa; tăng cường kết nối hai bờ bằng các cầu đi bộ và cầu cảnh quan.
Đoạn từ Vành đai 3 đến cầu Thanh Liệt được định hướng trở thành không gian sinh thái, thư giãn, vui chơi giải trí gắn với thiên nhiên, bố trí các công trình công cộng, quảng trường, công viên kết hợp sân thể thao phục vụ người dân.
Về giao thông, hệ thống đường hai bên sông tiếp tục sử dụng các tuyến hiện có, đồng bộ với dự án chỉnh trang toàn tuyến. Tuyến monorail nhánh 2 Giáp Bát - Thanh Liệt - Phú Lương được quy hoạch dọc phía Đông sông Tô Lịch, đoạn từ đường Phan Trọng Tuệ đến nhánh rẽ sông Lừ, góp phần tăng cường năng lực giao thông công cộng khu vực.
Theo Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội Nguyễn Đức Hùng, các giải pháp quy hoạch được xây dựng theo hướng đồng bộ, gắn chặt với hệ thống xử lý nước thải. Cùng với các quyết định về khơi thông, bổ cập, làm đầy và nâng mực nước sông thông qua cửa cống Trẹm, quy hoạch hướng tới mục tiêu cải thiện căn bản chất lượng môi trường nước sông Tô Lịch.
Trong tổng thể quy hoạch chung của Thủ đô, sông Tô Lịch được kỳ vọng sẽ từng bước khắc phục tình trạng ô nhiễm, hình thành trục cảnh quan xanh quan trọng, gần như ôm trọn khu vực nội đô. Nếu trục sông Hồng giữ vai trò cảnh quan chủ đạo phía Đông, thì sông Tô Lịch sẽ là trục cảnh quan nội đô có ý nghĩa đặc biệt.
Việc UBND Thành phố phê duyệt hai đồ án quy hoạch là cơ sở quan trọng để triển khai các dự án cải tạo, chỉnh trang hai bên bờ sông. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành các hạng mục chính trong giai đoạn từ năm 2026 đến đầu 2027.
Đồng thời, đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thiện quy hoạch giai đoạn 3, từ Cầu Bươu đến cửa sông Hồng, nhằm hoàn chỉnh toàn tuyến sông Tô Lịch, kết nối đồng bộ hệ thống cây xanh, mặt nước và các không gian công cộng, từng bước kiến tạo một "lá phổi xanh" mới cho Thủ đô.